|
Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren
makinalara motor denir.
Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG li olmak üzere
ayrılırlar. Benzinli motorun yakıtı benzin; Dizel motorun yakıtı
Mazot (motorin); LPG'li motorun yakıtı ise LPG gazıdır.
Silindir diziliş şekillerine göre motorlar sıra tipi, v tipi,
yıldız tipi, boksör tipi şeklindedir.
Soğutma sistemine göre motorlar, su soğutmalı ve hava
soğutmalı diye ikiye ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten yanmalı ve dıştan yanmalı
diye ikiye ayrılır. Araçlardaki motorlar içten yanmalı
motorlardır. İçten yanmalı motorlar ise, mazot, benzin ya da
motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki zamanlı ve dört zamanlı
motorlar diye ikiye ayrılır.
Benzinli motorlarda ateşleme, sıkıştırılmış benzin-hava
karışımının buji ile ateşlenmesi ile olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile şöyledir: Emme,
sıkıştırma, ateşleme (veya genişleme; iş zamanı da denir), egzost.
Enjektörlerden püskürtülerek ateşleme yapılan motorlarda yakıt
olarak motorin kullanılır.
Katalitik konvertör kullanılan araçlarda yakıt olarak, kurşunsuz
benzin kullanılır.
Bir motorun bazı parçaları şunlardır: marş motoru, piston, segman,
piston kolu, silindir kapağı, supap kapağı, eme manifoltu, egzost
manifoltu, silindir gövdesi, silindir gömleği, karter, conta,
külbütör, emme supapı, ekzost supapı, supap iteceği, krank mili,
kam mili, volan dişlisi, eksantrik dişlisidir.
Dizel motorda ise bunların dışında, mazot pompası (enjeksiyon
pompası) ve enjektör de bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında karbüratör, benzin
pompası, buji, disribütör, bobin vardır.
ATEŞLEME SİSTEMİ
Benzinli motorun ateşleme siteminin bazı önemli parçaları
şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini, distribütör, buji ile
distribütör içinde bulunan platin takımı, alçak yüksek gerilim
kabloları kondansatör, tevzii makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin görevi ateşlemeyi sağlamaktır. Benzinli
motorlarda bulunan distribütör' ün en önemli görevleri endüksiyon
bobininden gelen yüksek voltajı bujilere dağıtmanın yanı sıra,
platin ve meksefe yardımıyla yüksek voltajın oluşumunu sağlamak,
ayrıca tevzii makarasıyla da elektrik dağıtımını sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı 15.000 - 25.000 volta
çıkarır.
Bujilere ateşleme sırasına göre akım dağıtan distribütördür. Motor
çalışmazken kontak anahtarı, ateşleme durumunda açık unutulursa
platin ya da bobin yanabilir.
Aracın belirli bir km.'sinden sonra bazı parçaları değişmelidir.
Bunlardan biri platin ve bujidir. Ateşleme sistemi ayarlarından
biri buji ayarı ve diğeri ise platin ayarı ile avans ayarıdır.
Platin meme yapmış ise meksefe (kondansatör) yanabilir. Platin
meme yaparsa zımparayla temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi buji kablolarından
birinin çıkmış olması olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma olmamasının sebeplerinden biri
bujilerin normal ateşleme yapmaması,
bir diğeri de platin ayarının bozuk olması ayrıca bujilerin kurum
bağlanmış olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor çekişten düşer.
Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın egzost dumanı siyahtır.
Motorun egzostundan siyah duman çıkması durumunda karışım oranı da
kontrol edilmelidir.
YAKIT SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt sisteminin parçalarından bazıları
şunlardır:
yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt göstergesi, karbüratör, hava
filtresi, emme manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin parçalarından bazıları şunlardır:
yakıt deposu, besleme pompası, mazot filtresi, enjeksiyon pompası,
enjektör, ısıtma kızdırma bujileri, yakıt göstergesi.
Hava filtresinin görevi, karbüratöre giren havayı süzmek ve ve
sessiz emiş sağlamaktır. Hava filtresinin tıkanmasını önlemek için
basınçlı hava ile temizlemeliyiz. Öte yandan, hava filtresi tıkalı
olan motor zengin karışımla çalışır. Filtre yine de temzilenmeden
motor hala çalıştırılırsa motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir ve sadece benzinli
motorlarda olur. Benzin-Hava karışımını ayarlar. Karbüratörün
karıştırma oranı 1/15'tir.
Jikle devresinin görevi, soğuk havalarda motorun çabuk
çalışmasını sağlamaktır. Jikle devresi karbüratörde bulunur. Jikle
kelebeği, karbüratörün hava giriş deliği önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve temizler.
Silindir içindeki yanmış gazlar egzost manifoldu ile dışarı
atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı olarak çıkan yanlış gazların
sesini azaltır. Eğer aracın egzostundan fazla ses çıkıyorsa
susturucu patlak olabilir.
Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından biridir. Soğuk ve sıcak
ayar olarak ikiye ayrılır.
Bir aracı kış şartlarına hazırlarken en önemli noktalardan biri
hava filtresini kışlık pozisyona almak ve otomatik jikle kışlık
pozisyonuna çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali yapılırken motor stop edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile motorun hala çalışmasını
sağlayan devre rölanti devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa motor tekleyerek çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için gaz pedalına sonuna kadar
basılarak marş yapılır.
Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre de bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarları yapılmalı,
Jikle devresi açık unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek olmamalıdır,
Eskimiş bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basınçları normal olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak için eksozuna bakılır.
Eğer egzost rengi siyahsa fazla yakıt yakıyor olabilir.
YAĞLAMA SİSTEMİ
Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar arası boşluğu doldurup sızdırmazlığı
sağlamak,
Soğutmaya yardımcı olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden bazıları:
Motor bloğunun altını kapatmak ve yağa depoluk etmektir.
Araçta motor yağı kontrol edilirken kontak anahtarı kapatılır
ve 4-5 dakika beklenir. Yağ ölçümü yapılırken araç düz durumda
olmalıdır. Yağ seviyesi yağ çubuğuyla ölçülür, ve yağın seviyesi
yağ çubuğunun iki çizgisi arasında olmalıdır. Yağ seviyesi
normalin çok altında iken motor çalıştırılırsa motor ısınır ve
yanar.
Motor yağı değiştirilirken motor sıcak olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara motor yağı kullanılır.
Motorun yağı karterin altındaki tapa açılarak boşaltılır. Yeni
motoryağı ise süpap muhafaza kapağı üzerindeki kapaktan
doldurulur.
Motor yağı ve yağ filtresi belli km'lerde mutlaka
değiştirilmelidir.
Motorda
yağ basıncı yoksa,
yağ yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin sebeplerinden bazıları:
Karter contasnın yırtılması,
sekman ya da silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ yakan motorun eksoztundan mavi duman çıkar.
Marşa basılıp motor çalıştırıldığında yağ lambasının sönmesi
gerekir.
Motor çalıştığı sürece yağlamanın olup olmadığı motor yağ
göstergesinden takip edilebilir.
Motor çalışırken yağ göstergesinde anormallik görülürse motor
hemen durdurulur.
SOĞUTMA SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devir daim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna depoluk eder. radyatörün altında su
boşaltma musluğu vardır.
Termostat silindir kapağı su çıkışındadır. Motorun sıcaklığını
çalışma sıcaklığında sabit tutar.
Devir daim pompası vantilatör kayışından hareket alır.
Radyatördeki soğuk suyu su kanallarına yollar.
Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı motordan ayıran bir diğer
özellik hava soğutmalı motorda radyatör ve su pompasının
olmamasıdır.
Vantilatör kayışı V şeklindedir. Kayış gerginliği 1-1,5 cm
civarında olmalıdır. Vantilatör kayışı hareketini krank mili
kasnağından alır ve vantilatör kayışı devir daim pompası ve
alternatörü (şarj dinamosunu) çalıştırır. vantilatör kayışı
koparsa motor hararet yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya radyatör delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı veya delik,
kalorifer hortumları delik veya
termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının nedenleri:
->Radyatör peteklerinin tıkanması,
->radyatörde suyun azalması,
->vantilatör kayışının gevşek veya kopuk olması,
->termostatın arızalı olması,
->motor yağının azalması,
->motor soğutma suyu kanallarının tıkalı olması,
->uygun vites ve hızda gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin üzerinde olmalıdır.
Çok sıcak motora rölantide çalışırken ılık ve kireçsiz su konur.
Motor bloğundaki su kanalları pastan ya da kireçten tıkanmış ise
motor fazla ısınır.
Radyatöre konacak suyun içilecek temizlikte ve temiz su olması
gerekir.
Su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa, termostat arızalıdır.
Donmayı önlemek için radyatöre antifriz ilave edilir.
Termostatı sökülmüş motor, gereğinden soğuk çalışır aşınmalar
artar ve verim düşer.
Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru çekişten düşürür.
Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su konursa silindir kapağı ve
blok çatlayabilir.
Çok sıcak bir motorda radyatör kapağı ıslak bir bezle tutulup
hafifçe gevşetilir ve buhar tamamen atılınca radyatör kapağı
açılır.
Araçta ısı (hararet) göstergesi çalışmıyorsa ısı müşiri arızalı
olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra çalışma sıcaklığına gelmiyorsa kalorifer
hortumlarında kaçak olabilir.
Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi kayış kopması olabilir.
MARŞ SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk hareketi verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa basıldığında
marş motorunun bediks dişlisi volanın üzerindeki dişlilerle
kavraşır ve volanı döndürür.
Volan da krankı
döndürerek, motora gerekli ilk hareketi verir.
Marş durumunda marş
motoru hiç dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları gevşek,
akü kutup başları oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları arızalı ya da sigortası atık olabilir.
Motor çalışırken marş
yapılırsa volan dişlidi, marş motoru ve marş dişlisi zarar görür.
Marşa basıldığında
marş motoru dönmez, korna da çalmaz ise sorun aküde-kutup
başlarında olabilir.
Akü başka bir aküyle
takviye yapılacaksa her iki akünün (+) kutup başları (+) kutup
başlarıyla, (-) kutup başları ise (-) kutup başlarıyla
birleştirilir. Her iki akünün de voltajı aynı olmalıdır.
Dijital göstergeli
araçlarda akü takviyesi yapılmaz.
Marşa basma süresi
10-15 saniyedir. Fazla basılırsa akü biter.
Marş yapıldığında tık
diye bir ses gelip, marş motoru çalışmıyorsa akü kutup başları
gevşek olabilir.
Vantilatör kayışı
hareketini volant kasnağından alır ve pervaneyi -devirdaim
pompasını- şarj dinamosunu çalıştırır. Kayış koparsa vantilatör
pervanesi - devirdaim pompası ve şarj dinamosu hareket.
ŞARJ SİSTEMİ
Şarj sistemi,
motor çalışmaya başladığı andan itibaren aracın elektrik
ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder.
Şarj sisteminin
parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör,
krank mili kasnağından vantilatör kayışı ile aldığı mekanik
enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Bazı araçlarda alternatör
değil, şarj dinamosu bulunur.
Konjektör
(regülatör), alternatörün ürettiği elektriğin volt ve akımını
ayarlar. Aracın devri arttıkça alternatörden çıkan akım ve voltajı
ayarlar, tesisata ve aküye gönderir.
Şarj lambası,
şarj sisteminin çalışmadığını ikaz eder. Yani alternatör,
konjektör vs. arızasını belirtir.
Bir araç için gerekli
elektrik enerjisini şarj sistemi sağlar.
Akü, motor çalışmazken
ışık ve özel elektrikli alıcılatrı besler.
Vantilatör kayışı çok
sıkı ise alternatör yatakları bozulabilir.
Vantilatör kayışının
koptuğu "ilk olarak" şarj ikaz lambasından anlaşılır.
Motor çalışırken
ayağımızı gaz pedalından çekince far ışıkları zayıflıyorsa akü
zayıflamış olabilir.
Motor çalıştığı halde
şarj ikaz lambası yanıyorsa vantilatör kayışı gevşek olabilir ya
da alternatör kablo bağlantıları gevşek veya alternatör kömürü
aşınmış olabilir.
Aracın durdurulup
kontağın hemen kapatılması gereken hallerden bazıları:
- Şarj ikaz lambasının
yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da ses gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
Konjektör ayarı
bozuksa akünün su kaybı çok olur.
Araçta ampuller sık
sık patlıyorsa veya akü su kaybı fazlaysa veya konjektör arızalı
olabilir.
Marşa basılıp motor
çalıştığında şarj ikaz lambası sönmelidir.
AYDINLATMA VE İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma
sisteminde, sigortalar, kablolar, farlar, park lambası, sis
lambası, plaka lambası, gösterge lambası, iç aydınlatma lambası,
bagaj aydınlatma lambası, gibi lambalar vardır.
İkaz sisteminde,
sinyaller, fren ikaz lambaları, geri vites lambası, korna bulunur.
Her elektrik elemanı
gibi araçlarda bulunan aydınlatma ve ikaz sistemi gibi
elektrikli devrelerde de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları, sigortalar, açma kapama
düğmeleri ya da kolları, ve alıcı olarak da ampuller
bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en
önemli arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı oksitlenmesi veya akü kutup başı gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların arızalanmasıdır.
Fren müşiri ikaz
sisteminin bir parçasıdır.
Farlardan bir kısmı ya
da hiçbiriyanmıyorsa, sigortası atık olabilir.
Flaşör
arızalanınca sinyal lambası yanmaz.
Sigortalar atıksa
bunun yerine aynı amperde sigorta takılır.
Far anahtarı bozuksa
farlar yanmaz.
Isı göstergesi
çalışmıyorsa, ısı göstergesi müşiri arızalı olabilir.
Aracın fren lambaları
yanmıyorsa, fren müşiri arızalı olabilir.
Fren lambalarından
biri yanmıyorsa, yanmayan lambanın ampulu yanmış olabilir.
Farların bakımı
yapılırken, far ayarı yapılır.
Farlardan biri sönük
yanıyorsa far kablo bağlantısı gevşemiş veya paslanmış olabilir.
Sigortanın görevi,
kısa devre olduğunda sistemi korumaktır.
GÜÇ AKTARMA ORGANLARI
Güç aktarma
organları sırasıyla:
Debriyaj, vites
kutusu, şaft, diferansiyel, akslar, tekerleklerdir.
Difarensiyelin
görevi, gücü arttırmak, kendine gelen hareketi 90 derece kırıp
akslar yardımıyla tekerleklere iletmek, virajlarda içteki
tekerleği az, dıştakini fazla döndürerek kolay ve rahat viraj
almayı temin etmektir.
Kavrama (debriyaj)
motorla vites kutusu arasındaki irtibatı keserek vites değiştirme
olanağı sağlayan aktarma organıdır.
Akslar,
diferansiyelin hareketini tekerleklere iletirler.
Vites kutusu, aracın
hızını ve gücünü ayarlar.
Araç hareket
halindeyken ayağımız debriyaj pedalı üzerinde devamlı durursa
debriyaj balatası aşınır.
Aracın ilk çalışması
esnasında bir miktar gaz verildikten sonra debriyaj pedalına
sonuna kadar basmanın faydası vardır.
Debriyaj balatası
yağlanırsa debriyaj kaçırır. Debriyaj teli koparsa araç vitese
geçmez.
Vites değiştirirken
debriyaj pedalına basılır.
Araç geri vitese
takılmak istendiğinde takılmıyorsa, debriyaj pedalından ayak
çekilip yeniden basılır.
Aktarma organlarında
yağ olarak, dişli yağı kullanılır.
Vites değiştirirken
ses geliyorsa, debriyaja tam basılmamıştır.
Ani ve sert duruş
kalkış yapmak debriyaj balatasını sıyırabilir.
Vites kutusu bakımı
yapılırken yağa ve yağ kaçağına dikkat edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri, her
altı ayda bir ya da her 10.000 km'de yer değiştirilerek aşınmalar
denklenmelidir.
Lastiklerdeki ağırlık
dengesinin bozukluğu demek olan balans oluşursa araçta titreşim
oluşur. Bu titreşimler en çok direksiyon simidinde hissedilir.
Lastik değiştirilirken
kriko takılınca el freni çekili olmalıdır.
Lastiklere normalden
az hava basılırsa lastikler sürekli olarak ortadan aşınırlar ve
araç titrer. Aracın lastikleri araca binileceği zaman kontrol
edilir.
Dubleks lastik iç
lastiği olmayan lastiktir.
Karlı havalarda zincir
çekici tekerlerin ikisine de takılır.
Isınmadan dolayı
lastik hava basıncı artmışsa hiçbirşey yapılamaz.
Latiklerin üzerindeki
rakamlar lastik ebatlerını belirtir.
Bir tekere dubleks,
diğer tekere şamyelli lastik takılırsa araç bir tarafa çeker.
Bijonların temizliği
kuru bezle yapılır.
FRENLER
Araçta el freni
duran aracı sabitlemek için kullanılır. El freni kopmuş ise el
freni tutmaz. El freni çekili durumda unutulup yola devam edilirse
kampanalar ısınır ve fren tutmaz.
Araç üzerinde 3 tip
fren bulunur:
-Motor freni
(kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3
tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin
bazı parçaları şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli bir
araçta üsttekilere ilaveten hava tüpü ve kompresör bulunur.
ABS frenin
avantajları, frenlerken direksiyon hakimiyetini bozmaması ve fren
mesafesini kısaltmasıdır.
Fren yapılmasına
rağmen aracın hızı azalmıyorsa, fren hidroliği yok veya
azalmış hatta fren ayarları gecşek olabilir. Fren sistemine yağ
sızmış olabilir. Fren sisteminde kaçak olabilir.
Soğuk havalarda el
freni çekil durumda bırakılırsa fren balataları donarak yapışır.
Fren sisteminde
hidrolik azalmışsa hidrolik yağı ile takviye edilir.
Ayak frenine
basıldığında ön ve arka tekerlekler birlikte durur.
Araç çalışıyor fakat
hareket ettirilemiyorsa el freni çekik olabilir.
Aracın kampanaları
aşırı ısınmışsa fren ayarları bozuk olabilir.
Ön lastiklerin biri
yeni biri eskiyse frenlerken araç bir tarafa çeker.
Westinghouse tipi
frenli bir arabada hareket halinde iken motor stop ettirilirse
asla fren tutmaz.
Hava frenli araçta
hava basınç göstergesi basınç göstermiyorsa araç olduğu yerden
kaldırılamaz.
ÖN DÜZEN SİSTEMİ
Ön düzen sistemi,
aracın dönüşünü sağlar. Direksiyon simidi, direksiyon mili, sonsuz
dişli, sektör dişli, rot, eğri rot, kısa rot, rotbaşı bu sistemin
bazı parçalarıdır.
Direksiyon kutusu
yağı kontrol edilmelidir. Araçta çekme, gezme vs. varsa
servise gidilmelidir. Kamber/ Kaster/ King-pim/ rot ve direksiyon
kutusu ayarları gibi ayarları vardır. Ayarsızlık ve dişlilerin
aşınması, direksiyon boşluğu artırır.
Ayrıca rot başlarının
aşınması ile direksiyon kutusu arızaları da direksiyon boşluğunu
artırır.
Ön düzen ayarları
bozuksa ön lastikler içten ve dıştan aşınır.
Direksiyon zor
dönüyorsa lastik hava basıncı normalden azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon
sistemi, araç tekerlerinin aracın şasi ve gövdesiyle
birleştirildiği sistemdir. Yaylar (helezon yay), yaprak yaylar
(makaslar) ve amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar
otomobil türü araçlarda makaslar ise genellikle ağır hizmet
araçlarında kullanılır.
Yaylar, yoldan
gelen darbe titreşimleri üzerine alır. Yayların salınımını
amortisör kontrol eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda
motorun yağına, suyuna, fren hidroliğine, yakıtına, lastik hava
basınçlarına, ışık ve ikaz sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda
vantilatör kayışı gerginliği, akü bakımı yapılır.
Akü bakımı yaparken
akü dış yüzeylerinin ve kutup başlarındaki oksitlerin sodalı su ve
sıcak su ile temizlenmesine, plakaların 1 cm üzerine kadar saf su
ilave edilmesine, eleman kapak deliklerinin açık tutulmasına,
kışın akü donmasın diye akü tam şarj ettirilir, dijital göstergeli
araçta asla akü takviyesi yapılmaz.
Akü kendiliğinden
boşanıyorsa akünün üst kısmında pislik birikmiştir.
Kısa devreden dolayı
yangın olursa akü kutup başları çıkarılır.
Akü 2 kutp başı
arasında her iki kutup başına değen bir madeni parça konsa akü
kısa devre olup patlar.
Yağlı tip hava
filtresinin bakımı yapılırken sökülen parçalar gaz yağı ile
temizlenir.
Yeni bir araçta 0-2000
km arası ilk kullanım süresine rodaj denir. Rodaj süresi çalışan
parçaların birbiriyle alışma süresidir. Rodaj süresince aşırı
sürat yapılmaz, ani duruş kalkış yapılmaz, motor tam güç konumunda
çalıştırılmaz, uzun süre sabit hızda gidilmez.
DİZEL MOTORA AİT BAZI
BİLGİLER
Dizel motorlarda
silindire sadec hava doldurulur ve yanma sıkıştırılmış havanın
üzerine enjektörden yakıt püskürtülmesiyle sağlanır.
Dizel motorların yakıt
sisteminde günlük yaplacak işlerden biri mazot-su ayırıcısı
veya filtre ya da yakıt deposundan yakıt sisteminin suyunun
alınmasıdır.
Dizel motorlarda yanma
enjektörden yakıt püskürtmekle olur. Enjektörler
kendilerine enjeksyon pompasından gelen mazotu silindirlerdeki
sıkıştırılmış havanın içine püskürterek yanmayı sağlarlar.
Enjeksyon pompası,
besleme pompası ile depodan gelen yakıtı basınçlı olarak
enjektörlere yollar.
Dizel motorun
çalışmamasının bir nedeni, hava yapmış olmasıdır. Hava yapmanın
nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya değişmesidir.
Dizel motorlarda
egzost dumanı siyah çıkıyorsa yakıt pompasına, enjektöre ve
hava filtresine bakılır. Ayrıca dizel motorlarda marş yapıldığında
marş motoru dönüyor ancak motor çalışmıyorsa yakıt filtresi de
takılı olabilir.
Özellikle soğuk
havalarda dizel motoru kolay çalıştırabilmek için kızdırma
bujileri kulanılır. |